FFG BLOGS 1/26

 🇳🇱

NOORDELIJKE BEZOEKERS

Een mens heeft tijd nodig, en inzicht, om Het Lauwersmeer te leren kennen. 

Neem nu de wilde zwanen. Ik weet dat ik in vrijwel elk winterseizoen wilde zwanen kan aantreffen in dit natuurgebied. Ik hoor ze al van verre schallen. Dan wil ik ze ook zien en waarnemen, en in mijn geval, op video vastleggen. 

 
De boswachter wijst verschillende plekken op de kaart aan waar ik ze vast zal aantreffen. Ik wil zijn adviezen niet in de gure winterwind slaan, dus ga ik naar de door hem vermelde plaatsen. Zoals het Jaap Deensgat. Landschappelijk gezien een prachtige plek, waar je bovendien vaak de immer imposante slaaptrek van ganzen kunt beleven. Op een bleke winterdag staar ik dan vanuit de vogelkijkhut over de uitgestrekte water- en grasvlakten: geen vogel te zien. Blegggg!!! 

Dan maar een ander aangeraden plekje proberen. Een van de vele en fraaie uitkijktorens die het Lauwersmeer gebied rijk is, bij het Oude Robbengat. Weer niks, zelfs geen meeuw. Waar zijn al die beesten? 

Het blijkt - zoals zo vaak - een kwestie van geduld en toeval te zijn. Bij een meertje vlakbij Achter De Zwarten ( de plek die ik nou juist niet had gekozen, want al twee keer in een opname gebruikt) stuit ik op een prachtig wilde zwanen gezin: pa, moe, en drie jonge zwanen die oud genoeg zijn om te kunnen vliegen, maar ook nog net jong genoeg om door hun ouders te worden geduld. 

De zwanen hebben mij en mijn camera donders goed in de gaten, maar gaan rustig door met wat ze aan het doen waren: grondelen en eten. Beschermd door het oude riet van vorig jaar zijn ze een harmonisch gezin dat van plan is deze winter nog eenmaal gezamenlijk door te brengen voordat de thuisreis in het voorjaar wordt aanvaard. Waarheen gaat die thuisreis?

 
Zeg het maar: naar Zweden, Finland, of Rusland, of naar nog een andere noordelijk land aan de Oostzee. Zeer waarschijnlijk niet naar IJsland. De zwanen die daar vandaan komen overwinteren doorgaans op de Britse eilanden.

 
Ik had een onwijs mooie middag.

Jakob48

FFG BLOGS 12/25

 🇳🇱

EEN NIEUW VIDEOPROJECT 2

Ook in dit blog wil ik het over het Lauwersmeer videoproject van FilmFabriekGroningen hebben. Het loopt nu ongeveer een maand, en ik heb inmiddels een aantal tochten door het immense gebied gemaakt. 

Het voornaamste doel van dit project is te laten zien dat het Lauwersmeer een zeer  markant gebied is. Hoeveel rust, ruimte, landschappelijke schoonheid, gevarieerde flora en fauna dit immense natuurpark in huis heeft, zeker voor Nederlandse begrippen.

Dat markante zit hem zeker ook in het feit dat het gebied niets meer en niets minder dan de voormalige zeebodem van de Lauwerszee is geweest. Het gebied zoals we het nu kennen is letterlijk van de bodem af opgebouwd, al klinkt het woord 'opgebouwd' in dit verband wat wonderlijk. Het is in dit besef dat ik aan dit project ben begonnen, en hoop dat het in mijn filmwerk vorm krijgt.

Jakob48

FFG BLOGS 11/25

 🇳🇱

EEN NIEUW VIDEOPROJECT

Op zondag 2 november is FilmFabriekGroningen begonnen aan een nieuw videoproject: Het Lauwersmeer van FilmFabriekGroningen. Een korte PROMO vind je onder dit blog. 

De vraag of het handig en verstandig is zo'n project in het najaar te beginnen is niet aan de orde geweest. En inmiddels zijn de eerste opnamen gemaakt op een dag die opviel door het fraaie herfstweer en de grote stilte veroorzaakt door de (schijnbare) afwezigheid van vogels.

En die vogels, daar is het ons in de eerste plaats om te doen. 

Jakob48 

FFG BLOGS 10/25

  🇳🇱

UIT DE KLEI GETROKKEN

Veel mensen kom ik niet tegen wanneer ik in het najaar wel eens langs leeggehaalde akkers in de provincie Groningen wandel. 

Niet zo vreemd, natuurlijk. Het meeste akkerland ligt een flink eind van de bewoonde wereld, de uitgestrekte akkers ogen weinig uitnodigend, en er waait vrijwel altijd een gure wind. De mensen hebben groot gelijk, waarom zou je nu uitgerekend langs een smal, verhard boerenpad gaan wandelen in een gebied waar weinig meer te zien is dan klei onder een eentonig grijze hemel? Je boft als je zo nu en dan een kromgegroeid boompje of schraal bosje groen treft. Wie daar een uurtje of wat wil kuieren is vast een beetje wereldvreemd. Want, wat móet je daar?

Toegegeven, er zijn enerverender bezigheden te bedenken dan een wandeling langs de Grunneger klaai. Heb je één lege akker gezien, dan heb je ze allemaal gezien, niet dan? En je bent er ook snel over uitgepraat.

Los van de vraag of er over deze zogenaamde 'lege landschappen' niet meer te zeggen valt dan dat ze leeg zijn en daarom dus óók saai, is er - wat mij betreft - één onderwerp dat ik hier wil benoemen: de klei van het Groninger land.

Sta maar eens een tijdje stil bij zo'n verlaten stuk land waar je niets anders ziet dan klei: vers geploegd, glanzend in het najaarslicht, en verdwijnend in de verre, mistige  overzijde. Ergens in de verte hoor je nog het aanhoudende geruis van het voortsnellende, moderne leven. Jij staat hier aan de akkerrand en kijkt naar die klei.

En dan gebeurt het. Ineens siddert het besef door je lijf en bewustzijn dat je de klei mooi vindt. Dat de klei je aangrijpt, tot je doordringt met al z'n vet glanzende zwartheid, z'n nadrukkelijke aanwezigheid. Ineens weet je dat die klei leeft, een levend wezen is. Een organisme dat zijn eigen karakter, zijn eigen grillen heeft. Dat er is, zoals jij er bent. Met dit verschil dat de klei er al was toen jij nog geboren moest worden, en er nog zal zijn wanneer jij allang niet meer gekend zult zijn in deze wereld.

Ik besef hoe machtig en rijk deze grond is, en hoe onpeilbaar vruchtbaar. Ineens weet ik hoe vol deze aarde stond van allerlei gewassen in de afgelopen zomer, zo vol dat ik de aarde niet eens meer zag. En hoe deze onmetelijke rijkdom talloos veel miljoenen voedsel biedt, hoe vrijwel alles wat een mens maar verbouwen kan, op deze grond wil groeien en vrucht dragen.

Voor ik wegga, maak ik wat foto's. Die foto's zijn leuk en aardig, zeker, maar kunnen niet mijn lijfelijke sensatie van wat ik beleefd heb aan die akker uitdrukken. Maar ik ga anders naar huis dan ik gekomen bent. Alsof ik een beetje uit de klei getrokken ben.

Jakob48

FFG BLOGS 09/25

 🇳🇱

SLUITEN OM TE OPENEN

De Friesenbrücke ging op 5 september 2025 open voor voetgangers en fietsers. Waarom is dit feit vermeldenswaardig? Om de eenvoudige reden dat de inwoners van de dorpen en steden in de directe omgeving bijna tien jaar hebben gewacht op een nieuwe brugverbinding over de Eems.

Na de desastreuze aanvaring van het vrachtschip Emsmoon met de Friesenbrücke begin december 2015, was een bezoek vanuit Weener aan een van de dorpen aan de overkant ineens een urenlange opgave geworden. Er bleek ineens een enorme en ineffectieve bureaucratie te bestaan die de plannen voor een nieuwe brug hinderde, maar wel de toch al niet geringe kosten hemelhoog opjoeg, het slopen van de vernielde Friesenbrücke verliep tergend traag, en inmiddels waren er van alle kanten voorstellen gedaan om de nieuwbouw beter en goedkoper te regelen - er ging al heel snel een gerucht dat een Nederlands bedrijf binnen de kortste keren met een mooi nieuwbouwplan op de proppen kwam.

Hoe het ook zij, er waren 9¾ jaar nodig om de nieuwe brug te bouwen. En het moet gezegd, het is een weergaloos mooie brug geworden.

Martha en ik liepen mee in de lange rij belangstellenden om de opening op de brug bij te wonen. Deze brug te betreden, over de rivier uit te kijken, het riep een gevoel van vreugde op. Een beter woord heb ik niet. En ongetwijfeld heeft dat gevoel te maken met de vele malen dat we erop uittrokken om de vordering van sloop en wederopbouw te volgen. Een nieuwe Friesenbrücke over een rivier die Martha en ik van monding to bron hebben bereisd. Een rivier waar we talloze malen op talloos verschillende plekjes hebben uitgekeken over het water, Emsüberführungen hebben gefilmd en gefotografeerd, de zo kwetsbare bron meermaals hebben aanschouwd, de kilometers brede monding hebben bevaren, kortom, een rivier die met een flink aantal jaren van ons leven vervlochten is geraakt. Over die rivier vanaf de Friesenbrücke weer uit te kijken, dat was een moment van vreugde, ik zeg het nog maar een keer.

De Friesenbrücke is een draai- en hefbrug, en, zo begrijpen wij uit de informatie, ook nog eens de grootste van Noordwest-Europa. Om de brug te kunnen openen, moest het draai-hef gedeelte eerst worden gesloten. Toen pas was de brug één geheel. De opening bestond uit het ophalen van een slagboom, en daarna zette de lange stoet belangstellenden zich in beweging naar de overkant, de oostelijke oever, vanwaar je verder kunt naar Coldemüntje, Müggenborg en andere Oost-Friese oorden (prachtige landschappen hebben ze daar trouwens). Ook de fietsers waren van de partij. De Friesenbrücke is tenslotte een spoor-wandel- en fietsbrug. 

Voor de Oost-Friezen ging de wereld weer een beetje open. Het is ze van harte gegund.

Jakob48

BEKIJK DE VIDEO HIER!

FFG BLOGS 08/25

 🇳🇱

FUTEN EN KLUTEN

Mijn zomer dit jaar wordt beheerst door twee vogelsoorten: futen en kluten. Klinkt lekker, maar dat is toeval. Toeval speelt in dit blog zeker een rol. Op een van mijn wandelingen langs het Hoornse Meer, aan de rand van de stad Groningen, filmde ik een broedende fuut, en toen ik een week later het nest nogmaals filmde, broedde het futenvrouwtje er nog steeds lustig op los, maar...inmiddels zat er een piepklein futenjong heel parmantig op haar rug.

Vele weken later bevond ik mij opnieuw bij het Hoornse Meer en trof daar behalve een handjevol meerkoetkuikens, de futenouders die volop bezig waren hun kroost allerlei vaardigheden aan te leren die het drietal in de toekomst moet beheersen om zich in de natuur te redden. Wat op speels gedartel lijkt is in feite grote ernst. Futen leven in en op het water, de momenten dat ze zich op de wal onbeholpen voortbewegen zijn zeer schaars, en hoewel ze vleugels hebben, is vliegen niet het eerste waaraan een fuut denkt als het gevaar dreigt.

Ik sprak van toeval en dat is omdat ik bij het filmen uitga van de gedachte dat ik film wat voorhanden en interessant is. De broedende fuut kwam onverwacht op mijn pad, en zo ging het ook met de grote groep uit de kluiten gewassen kluten die ik waarnam in het Lauwersmeer, vlakbij Ezumakeeg. Op kluten had ik geheel niet gerekend want toen ik arriveerde bij Ezumakeeg strekte zich tot mijn grote verbijstering een uitgedroogde meerbodem voor mijn ogen uit, tot aan de horizon. Hier en daar woei de wind wat zand omhoog, en een paar honderd meter verderop stond een vijftal zilverreigers verveeld rond te kijken. Zo had ik Ezumakeeg nog nooit meegemaakt. Even later begaf ik mij naar het opgehoogde punt waar vogelaars vaak hun waarnemingen doen, en ook nu waren er weer volop mensen bezig door hun verrekijkers en telelenzen te koekeloeren naar, jawel,...kluten. En geen drie of vier, maar een forse kolonie van deze vogels die hun tijd besteedden aan zonnebaden, vleugels fatsoeneren, de strandjes afstruinen en lekker foerageren in het ondiepe water, dat hier wel aanwezig was. 

Van alle waadvogels vind ik kluten beslist een van de allermooiste, al is dit natuurlijk voornamelijk een kwestie van smaak. Maar wie raakt nou niet onder de indruk van het wit-zwarte verenkleed, de lange, sierlijk gebogen snavel, de elegante, slanke, blauwe poten en hun prachtige vliegbeeld. Alles aan deze waadvogel is mooi en elegant. Toeval?

  Jakob48

FFG BLOGS 07/25

 

🇳🇱

JULI

zonder weet van verval, sneeuw en dapper groen

zo lang zwierf mijn hart buiten elk seizoen

gevangen in het luchtledig van een boos jaar

totdat het door juli is bevrijd

verdwaasd nog sta ik in de juliweelde

& betast de vraag wat mij toch scheelde.

                                                    Jakob48