FFG BLOGS 03/25 GRENSOVERSCHRIJDEND / CROSSING BORDERS

 🇳🇱

GRENSOVERSCHRIJDEND

Aan het begin van ons GRENSPROJECT maakten Martha en ik film- en foto-opnamen in de omgeving van de Kiekkaaste bij Nieuwe Statenzijl in de provincie Groningen. Dat deden we in april 2018 en in maart 2019. Het lenteweer was in beide perioden stralend.

De keuze voor de Kiekkaaste als startpunt van onze grensreis was heel bewust. Natuurlijk was de plek ons niet onbekend - de buitendijkse vogelkijkhut vervulde immers ook een markante rol in ons KIEK over DIEK project - en ook andere factoren speelden mee om deze bijzondere uitkijktoren het begin te laten zijn van een tocht die wij als onvergetelijk hebben ervaren.

Wat zijn die factoren zoal? 

Om te beginnen is de sfeer van een grensgebied nogal ongrijpbaar want moeilijk definieerbaar. Je bent je als je naar de Kiekkaaste wandelt bewust van het feit dat het buurland Duitsland dichtbij is. Duitsland is in dit geval Nedersaksen. Je laat Groningen achter je en tegelijkertijd blijft die provincie steeds dicht in de buurt. Alles blijft heel herkenbaar als je de grens oversteekt, tegelijkertijd is het ook heel anders. Het is alsof beide gebieden wat vervagen en in elkaar overvloeien.

Bovendien zijn de grensstreken over en weer in allerlei opzichten nauw verwant en verbonden geweest. De Tweede Wereldoorlog heeft die verbondenheid enorme schade berokkend, maar de verwantschap niet helemaal. Landschappelijk gezien is er beslist veel overeenkomst tussen de provincie Groningen en Oost-Friesland. De historische en godsdienstige banden gaan ver terug, en zijn te veelomvattend om in dit blog uitvoerig uit de doeken te doen. De Groningse wierdedorpen lijken erg veel op de kleine warft dorpen die je aantreft in het land aan de andere oever van de Eems.

Wie de moeite neemt om vanaf de Kiekkaaste de grens over te steken en langs de dijk richting het Bohr Insel te wandelen zal zeker ervaren dat je in de provincie Groningen bent maar dan net even anders. Dat gevoel blijft bij je wanneer je langs de Gronings/Nedersaksische grens fietst en wandelt. Voortdurend het besef hebben in een ander Groningen te zijn, dat was het bijzondere aan onze grensreis.

Jakob

link naar DE GRENS

FFG BLOGS 02/25 VERGISSING / MISTAKE

🇳🇱

VERGISSING

Plotseling kwamen ze aanvliegen, de twee zwanen, laag over de kieviten en krakeenden scherend die zich op de donkere akkers bij Fiemel ophielden, om tenslotte te landen in het afwateringskanaal verderop. Een mooi gezicht, vliegende zwanen in het late winterse Februari licht. 

Een half uurtje later op de terugweg van onze wandeling, zagen vrouw en ik in datzelfde afwateringskanaal twee zwanen langzaam voortwaggelen over het gladde ijs dat deels het kanaal nog toedekte. Dat moesten wel die twee vliegende zwanen van daarnet zijn. En zo majestueus als ze gevlogen hadden, zo moeizaam ging het nu. Behoedzaam en traag ploeterden ze voort naar open water.

Waarom stegen ze niet op? Nou, domweg omdat het ijs dat niet toeliet. Een aanloopje over het water en dan hup de lucht in, is normaal gesproken een fluitje van een cent voor deze vogels. En zonder meer een spectaculair gezicht. Maar dat ijs, tja, probeer daar maar eens als zwaan snelheid op te maken met die vliespoten. Dat wil gewoon niet.

Ineens zakte de voorste zwaan door het ijs. Kennelijk was het op die plek zo dun dat het niet langer het gewicht van de zwaan kon dragen. Er ontstond een klein wak, waarin beide zwanen even pauzeerden om vervolgens verder te gaan. Ze klauterden over de rand van het afgebroken ijs dat meteen weer brak. En zo ging het maar door. Het viel de dieren zwaar, dat was zonneklaar. Maar een alternatief hadden ze niet, en dus werd er hard gewerkt door de beide zwanen om dat verdraaide ijs te breken en tenslotte in open water aan te komen. En daar eenmaal in rondzwemmend waren de beide vogels ineens weer de dieren zoals wij ze kennen: mooi, elegant en ongenaakbaar. 

Hoe kon dit alles zo gebeuren? Onze gok is dat de zwanen zich tijdens de laatste meters van hun dalende glijvlucht vergist hebben. Ze moeten het ijs voor water hebben aangezien. En eenmaal geland was opstijgen niet meer mogelijk.

Jakob

FFG BLOGS 02/25 GEZOND & ZIEK

 🇳🇱

GEZOND & ZIEK

Volgens vele vogelkenners is Het Lauwersmeer een waar paradijs voor vogels, en gegeven het feit dat dit prachtige natuurgebied een enorme hoeveelheid vogels en vele vogelsoorten een heerlijk thuis biedt, is deze karakterisering geheel OK.

Welnu, zeer onlangs vertoefde ik een winderige middag lang in dat paradijs met mijn videocamera in de aanslag. Uiteraard, want hé, je bent een filmer met ambitie, of je bent het niet. 

Boven mijn hoofd hoorde ik luid gakkende ganzen overvliegen, aan de overzijde van het wijde water kwaakte en kwekte allerlei gevogelte, terwijl de bergeenden aan synchroon grondelen op hoog niveau deden, een kleine honderd meter van de plek waar ik me bevond. Het enige wat mijn uitzicht op hun bezigheid wat belemmerde was het hoge, wuivende riet.

En toen ineens zag ik de gans. De brandgans in de zachte berm van de weg. Het hoofd schokte en schudde en dat kwam echt niet van de stevige wind. Ik kwam dichterbij maar het diertje vloog niet op, en deed geen enkele poging te gaan staan. Ik keek om me heen en zag een dode brandgans dobberen in het water van Ezumakeeg. En een eindje verder nog een paar, weggedrukt in het riet. Verder op het water zwom een brandgans, en aan de vreemd schuddende kop kon ik zien dat ook dit dier er niet veel beter aan toe was dan de gans in de berm.

De bergeenden gingen door met wat bergeenden nu eenmaal graag doen. Net als de smienten die ergens in de verte hun gefluit lieten horen. Een zilverreiger vloog statig over, en de konikpaarden graasden door alsof hun leven ervan afhing. Zij waren gezond, en die brandganzen, tja, die waren ziek. En wie ziek is in de natuur sterft. Zelfs in een vogelparadijs.

Jakob

FFG BLOGS 01/25 LANDSCHAPPEN / LANDSCAPES

 

🇳🇱

LANDSCHAPPEN

Zonder overdrijving kun je vaststellen dat het Nederlandse landschap goed gevuld is. Zich in razend tempo uitbreidende industrieën zorgen voor snelgroeiende steden en uitdijende wegennetten. Dat je dan toch nog veel ruimte en leegte tegenkomt in dit drukke en natte kikkerlandje is - op zijn zachtst gezegd - verbazingwekkend.

Overigens vind je volle landschappen ook buiten Nederland. In het relatief veel dunner bevolkte Nedersaksen, bij voorbeeld, kun je van de eindeloze, lege, verlaten veenlanden pardoes bij de immense Meijer scheepswerven te Papenburg terechtkomen.

En nu ik de Meijerwerf genoemd heb, moet ik het ook even over de Friesenbrücke hebben, want het is door toedoen van een schip afkomstig van deze roemruchte werf dat de oude spoorbrug onherstelbaar beschadigd raakte. Waardoor er nagedacht moest worden over een nieuwe brug. Waardoor de oude eerst moest worden afgebroken, waardoor er op een dag een rivierlandschap bij het stadje Weener te zien was waaraan een meer dan 50-jaar oude brug ontbrak. Iets dat er altijd was, was ineens weg, en die sensatie kan niet anders dan diepe sporen nagelaten hebben op de landschapsbeleving van talloze mensen uit de directe omgeving, en op velen daarbuiten. En dan laat ik de praktische problemen die de sloop van de brug voor de bevolking daar opleverde maar buiten beschouwing.

Mij heeft het verlies van deze veel en lang gebruikte brug zeker geraakt. En dat het oude brughuis er nog wel stond, maakte het gevoel van verlies sterker. Mijn gedichtje De Leegte probeert dit gevoel vorm te geven.

Inmiddels is de nieuwe brug bijna af. En het wordt vast een mooie hef- en draaibrug, een die goed zal passen bij het trage landschap van Oost-Friesland, en die het weer mogelijk zal maken per trein van Groningen naar Leer en verder te reizen. Daar zie ik naar uit.

Jakob

De Leegte 

Laten we wachten 

hier aan deze oever 

- maar aan de overkant 

is ook goed - 

op verbinding bij de leegte 

die de plek van de brug was

Laten we wachten 

samen met de rivier die 

geduldig verder stroomt langs 

de leegte die de plek van de brug wordt 

Laten we wachten tot zo lang

op de verbinding van de oevers.

                                            Jakob

FFG BLOGS 12/24 DE WITTE KERST VAN FILMFABRIEKGRONINGEN

12/24

🇳🇱 

DE WITTE KERST VAN FILMFABRIEKGRONINGEN

Deze blog is een terugblik op een van de aardigste en bijzonderste projecten die we als FilmFabriekGroningen hebben ondernomen, namelijk een fietstocht langs de grens van de provincie Groningen en de Duitse deelstaat Nedersaksen. En één van de meest opvallende momenten van die onderneming, die we natuurlijk in etappes hebben afgelegd, was de fietstocht in de omgeving van Barnflair, in de Nedersaksische variant Barenfleer geheten. De naam betekent zoiets als brandend veen. We maakten de tocht op eerste kerstdag, 25 december 2018.

De hemel was grijs, de velden kaal en mistroostig, vrijwel geen mens op pad, er hing een onwerkelijke, droomachtige stemming over het land aan beide zijden van de grens. Het enige opvallende teken van leven waren de duizenden volkomen witte kippen, die rondscharrelden in een uitgestrekt veld: een kippenfarm. Waar iedereen altijd op hoopt rond kerst, kregen wij op dat moment: een witte kerst. Onze stemming klaarde meteen op, wat waarschijnlijk wel te zien is in de video die we die dag maakten voor ons Grens project.

Jakob

FFG BLOGS 11/24 GOOD OLD GARZ

 11/24

🇬🇧

GOOD OLD GARZ 

goes back a long way 

once the folks here were known 

by the name of Rugii & Rani 

who built the huge burgwall ring 

to keep out intruders 

while worshipping their

four-headed Svantovit

the Danish King Valdemar 

put an end to all that 

the Germans later put

an end to Danish rule

& while the Cohn family thought 

they’d live a peaceful life in Garz 

bad old Adolf’s men stopped

by & decided otherwise

but even the worst of times drift

on into the foggy ruins of history

& so to any tourist just passing 

through this sleepy old town

it may well be GOOD OLD GARZ. 

                                                                      Jakob48

FFG BLOGS/10/24 RÜGEN FLICKS (1) & (2)